Mijn Modelspoorbaan: treinprojecten

Roco loc Railion 204 met digitale koppeling aansturen met Koploper

Inleiding
Roco heeft enkele digitale locs uitgebracht die standaard zijn voorzien van een digitale koppeling en een speciale locdecoder. De locdecoder is een volwaardige decoder met cruise control, de functie-uitgangen zijn uitsluitend bruikbaar voor het aansluiten en het veilig gebruik van twee digitale koppelingen. Bij de locdecoder die Roco standaard monteert in locs met digitale koppeling is één extra functie beschikbaar (F1) waarmee de twee digitale koppelingen op de voorzijde en achterzijde van de loc tegelijkertijd worden geactiveerd. De functie kan veilig en voor lange tijd worden geactiveerd.
Ik heb de Railion loc 204 van Roco gekocht.
 
Voorbeeld van een Roco loc die af fabriek is voorzien van digitale koppelingen en een speciale decoder: Railion loc 204.

 
 

Compatibele koppelingen
De digitale koppeling functioneert het best samen met de Roco "Universalkupplung" artikelnummer 40395/40396/40396, maar kan ook worden gebruikt met een standaard beugelkoppeling. De oudere kortkoppeling van Roco (artikelnummer 40270/40271) kan niet worden gebruikt.
 
Goederenwagen voorzien van een Roco "Universalkupplung".

 
 

Voor betrouwbaar aankoppelen volstaat het om met lage snelheid tegen de wagen aan te rijden, maar niet met de allerlaagste snelheid want dan worden wagens mogelijk niet goed aangekoppeld.
Voor betrouwbaar afkoppelen moet de loc even de rijrichting omkeren en tegen de wagens aanrijden om de druk van de koppeling af te halen, daarna kan na activeren van de koppeling goed worden afgekoppeld.
Het aan- en afkoppelen werkt NIET op gebogen railsecties, zorg er dus altijd voor dat zowel de loc als de gekoppelde wagen of rijtuig volledig op een rechte railsectie staat.
 
 
De koppeling in werking
 
En zo werkt de digitale koppeling op Roco loc Railion 204.
Links geactiveerd (via functie 1), rechts in rust.

 
 

Nogmaals de digitale koppeling op Roco loc RN 204 in actie, nu met een aangekoppelde goederenwagen.
Bovenaan in rust, onderaan geactiveerd (via functie 1).

 
 

Automatische aansturing met programma Koploper
Leuk en aardig zo'n digitale koppeling, maar ik gebruik programma Koploper en wil natuurlijk nuttig en zinvol gebruik kunnen maken van de digitale koppeling. Gelukkig heeft programma Koploper standaard voorzieningen om een locomotief voorzien van digitale koppeling(en) te laten aankoppelen of afkoppelen aan een trein. Dat kan worden gebruikt bij het zogenaamde omlopen, waarbij de locomotief afkoppelt, omloopt naar de andere zijde van de trein en daar weer aankoppelt. Ook is het mogelijk om een goederenloc vanuit een loods naar een trein met goederenwagens op een opstelspoor te laten lopen en deze aan te koppelen. De trein rijdt vervolgens een rondje over de modelbaan en bij terugkomst worden de wagens weer op het opstelspoor gezet waarna de loc afkoppelt en naar de loods terugrijdt.
Dat laatste wordt hier beschreven.
 
 
Instellingen van de locomotief-eigenschappen in Koploper
In programma Koploper moeten bij "Onderhouden locomotieven" bij een loc met digitale koppelingen enkele specifieke instellingen worden ingevuld, om het automatisch gebruik van de koppelingen door programma Koploper mogelijk te maken.
De specifieke instellingen voor Roco loc Railion 204 staan vermeld in onderstaand venster bij functie F1. Kies bij gedrag voor "Rijwindow (knop)" en vul de tijdsduur van de bekrachtiging in, ik kies voor 10 seconden. Bij Ontkoppel functie kan worden ingevuld of de koppeling tegelijkertijd aan beide kanten werkt (zoals bij de besproken loc Roco Railion 204) of dat er aparte functies zijn voor activeren van de koppeling aan beide zijden van de loc (zoals het geval is bij de los verkrijgbare digitale koppelingen van Roco met speciale decoder).

 
 
Loc aan- en afkoppelen aan een goederentrein
Het spelletje met automatisch aan- en afkoppelen van de loc aan de goederenwagens wordt uitgevoerd met behulp van een vaste treinroute.
 
In het volgende plaatje staat een deel van mijn baanlayout met de opstelsporen voor goederentreinen.

 
 
Loc Railion204 is voorzien van digitale koppelingen en staat in rust opgesteld in de lijnwerkplaats in blok 51. In het treinvenster van de loc staat op tabblad rijgedrag als rijlengte ingesteld 17 cm, dat is de werkelijke lengte van alleen de loc zonder wagens. Natuurlijk staat er ook een vinkje bij Trek/duw-combinatie, de trein moet tenslotte zowel vooruit als achteruit kunnen rijden.

 
 
De goederentrein, bestaande uit enkele goederenwagens, staat in blok 147, die samen met blok 47 het opstelspoor vormen, in bovenstaand plaatje met de baanlayout blauw omkaderd. Blok 147 heb ik later toegevoegd om het automatisch aan- en afkoppelen mogelijk te maken. Het blok is fysiek slechts 10 cm lang en is uitgerust met één bezetmelder. Blok 47 beslaat de rest van het opstelspoor en is uitgerust met 2 bezetmelders.
Ik schreef zojuist dat de wagens staan opgesteld in blok 147, maar gezien de extreem korte lengte van blok 147 staan ze natuurlijk voor het overgrote deel in blok 47. Het is echter van wezenlijk belang dat de laatste wagen NIET op de eind-bezetmelder in blok 47 staat (deze melder bevindt zich op de korte railsectie nabij het stootblok), want dat kan de trein niet aangekoppeld worden.
 
De totale lengte van de goederenwagens bedraagt 70 cm en dit staat in blok 147 opgeslagen en kan worden bekeken door met de rechter muistoets te klikken op het bloklabel 147 en te kiezen voor "Alle blokkade(s)". Er komt dan een venster op waarin de lengte van de goederensleep staat en deze kan indien nodig worden gewijzigd, maar ook voor de eerste keer ingevuld. Het venster ziet er zo uit:

 
 
De vaste treinroute begint en eindigt in blok 51, dat wordt in Koploper het richtingsblok genoemd. De vaste treinroute wordt interessant wanneer de loc via blok 50 blok 147 inrijdt, en daar horen deze instellingen bij:

 
 

De loc moet even stoppen om de lengte van de goederenwagens op te halen, die in blok 147 zijn opgeslagen. De loc zal dan verder rijden met een totale treinlengte van 17 + 70 = 87 cm. Het vinkje bij "inrijden bij bezetmelding(en)" zorgt ervoor dat de loc blok 147 altijd inrijdt, ook wanneer de eerste goederenwagen de bezetmelder in blok 147 zou activeren.
De loc zal na de korte stop doorrijden naar blok 47 en rijdt daarbij tegen de goederenwagens aan en koppelt deze aan. De dan gekoppelde trein rijdt verder totdat de laatste wagen de eind-bezetmelder aan het einde van blok 47 activeert. Omdat blok 47 waarschijnlijk altijd bezet is door de aanwezigheid van de goederenwagens, moet ook hier een vinkje worden gezet bij "inrijden bij bezetmelding(en)". Verder moet de trein hier even wachten totdat de trein de rijrichting omkeert en vertrekt.


 
 
De trein rijdt verder zijn rondje over de modelbaan in de vaste route en komt na verloop van tijd weer terug in blok 47 vanuit blok 147 en blok 43.
De instellingen van blok 47 zijn dezelfde als hierboven staat aangegeven.
Vervolgens rijdt de trein weer naar blok 147 en hier wordt het interessant, want nu gaat de loc zijn kunsten vertonen.

 
 
De trein moet weer even stoppen voor het afkoppelen en ook hier staat ingesteld dat inrijden bij bezetmeldingen is toegestaan.
De instellingen "Tijd Kadee = 1,0 sec" en "Stap = 1" houden in dat de loc na stoppen gedurende 1 seconde achteruit rijdt met snelheidsstap 1 en de bedoeling hiervan is dat de druk van de koppeling wordt gehaald. Dan activeert de loc de digitale koppeling en koppelt de wagens af. Verder staat ingesteld dat om die reden de lengte van de wagens (70 cm) weer van de loc wordt afgehaald en achterblijft in blok 147.
De loc rijdt (verkort tot slechts de eigen treinlengte van 17 cm) alleen verder via blok 50 naar blok 51 en gaat daar uitrusten voor de volgende rit.
 
 
 
Automatisch omlopen is ook mogelijk met programma Koploper. Dat staat beschreven in het artikel, waarin ik de inbouw van de los verkrijgbare Roco digitale koppelingsset in Roco loc 1601 beschrijf.
Klik hier om dit artikel te lezen.
 
In dit artikel wordt ook een alternatieve manier beschreven om een loc een sleep goederenwagens te laten aan- en afkoppelen.
Dat gaat namelijk ook zonder toepassing van een extra koppelblok door gebruik te maken van de mogelijkheid "Alternatieve stopplaats" en "Extra doorrijden" in een vaste treinroute.


Website gertvanvoorst.nl - © Gert van Voorst - Gewijzigd op 28-6-2012.