Mijn Modelspoorbaan: treinprojecten

Tams functiedecoder plaatsen in L.S.Models ICR stuurstandrijtuig

Inleiding
Het ICR stuurstandrijtuig (ICRm BDs InterCity) van L.S.Models (artikelnummer 44089) moest nog worden voorzien van een functiedecoder, want rond rijdend zonder decoder gedroeg de frontverlichting zich als een geel-rood knipperlicht.
De benodgde functiedecoder met een 21-polige aansluiting is nog niet algemeen verkrijgbaar (ESU levert één type) en bleek niet makkelijk leverbaar door mijn vaste leverancier.
Daarom ben ik aan het fröbelen geslagen met spullen die ik nog in voorraad had. Ik heb een Tams functiedecoder ingebouwd. Het gebruik van die decoder heb ik al eerder besproken op mijn website, klik hier.
 
 
De ICRm BDs InterCity van L.S.Models.


 
 

Over de 21-polige connector op de print in het stuurstandrijtuig
De print in het rijtuig is voorzien van een 21-polige connector (ook genoemd: 21mtc of MTX). ESU levert als een van de weinige fabrikanten een passende functiedecoder.
Zie voor meer informatie over deze en andere decoder-aansluitingen de website opendcc.de.
Met behulp van informatie op deze website kan makkelijk worden achterhaald welke functie de verschillende pennen hebben, en dat had ik nodig omdat ik een alternatieve decoder (de TAMS FD-R) met draadverbindingen wil solderen op deze connector.
 
Op deze foto is de print in het rijtuig zichtbaar met daarop de 21-polige connector waarop een functiedecoder met passende aansluiting kan worden gestoken.
Ik kies ervoor om een TAMS-functiecoder met draadverbindingen op deze connector te solderen.
Daarvoor is het nodig om te weten welke pennen moeten worden gebruikt.
Onder de foto is de schematische opstelling van komponenten op de print zichtbaar. Ik heb hier met de kleuren, zoals die gangbaar zijn voor een decoder met 8-polige NEM-aansluiting, aangegeven welke functie de pennen van de 21-polige connector hebben.
Rood en Zwart zijn de railaansluitingen (voeding), Blauw is de gemeenschappelijke (plus-) aansluiting voor verlichting en accessoires, Wit is voor de frontverlichting (vooruit rijdend), Geel is voor de achterlichten (vooruit rijdend).
Pen 11 op dit type connector wordt altijd weggelaten, als bescherming tegen verkeerd om plaatsen van een decoder.

 
 

De TAMS FD-R functiedecoder
De TAMS FD-R functiedecoder wordt elders op deze website besproken.
Volgens de daar beschreven methode heb ik de functieecoder vóór inbouw eerst geprogrammeerd voor gebruik.
Ik heb Railcom uitgeschakeld, en adres 54 geprogrammeerd, en verder geen specifieke lichteffecten: ik gebruik de decoder immers alleen om de frontverlichting om te schakelen met de rijrichting van de trein.
Via adres 54 kan ik in programma Koploper dit rijtuig als stuurstandrijtuig koppelen met elke locomotief naar keuze.
 
Dit is een plaatje van de TAMS functiedecoder met de aansluitingen. Ook hier heb ik met kleuren de functie van de soldeerpunten aangegeven.
Tussen de punten X3 en X6 kan een buffer-condensator worden aangesloten (elco met de plus op X6). Ik heb hier gebruik van gemaakt want de stroomafname van het rijtuig is niet optimaal...

 
 

De TAMS functiedecoder aansluiten op de print in het rijtuig
Het soldeerwerk is hier al uitgevoerd.
Met gekleurde bolletjes heb ik de punten aangegeven op de 21-polige connector en de TAMS functiedecoder.
Één soldeerpunt van de functiedecoder (de "zwarte" railaansluiting) is direct gesoldeerd op de corresponderende pen van de 21-polige connector en de TAMS is hier dus aan "opgehangen". De functiedecoder wordt overigens ook op zijn plaats boven de print gehouden door een propje dubbelzijdig klevend plakband.

 
 

Buffercondensator en LED-strip
Ik heb 4 elco's van 220 microFarad aangesloten op de TAMS functiedecoder als buffercondensatoren, allemaal parallel geschakeld.De stroomafname van het rijtuig is namelijk bepaald niet optimaal.
De stroomafname geschiedt per draaistel via een verend koperen stripje op beide assen.
Sommige stripjes bleken helemaal geen contact te maken met de wielas, ik heb die stripjes wat verbogen.
Verder hebben fabrikanten de onhebbelijkheid om ook het loopvlak van de wielen te voorzien van een donkere laag, die volgens mij fungeert als isolator: afschuren dus.

 
 

Verder montage en LED-strip
Het kapje over de print in het rijtuig is teruggeplaatst, een poppetje met blauwe hoed mag voor wagenvoerder spelen.
De buffercondensatoren zijn zichtbaar, de elco's op de voorgrond heb ik later nog afgedekt met een stukje wit karton, aan de andere kant zijn ze niet zichtbaar met de kap erop van buitenaf.
En er is een warmwitte LED-strip van DigiKeijs aangesloten op de railaansluitingen rood en zwart (vanaf de resp. soldeerpunten op de print in het rijtuig).

 
 

De LED-strip
De LED-strip van DigiKeijs. Zoals zichtbaar heb ik hierop ook 2 buffercondensatoren gesoldeerd, om geknipper vanwege de slechte stroomafname van het rijtuig te beperken.
Verder zijn enkele poppetjes in de stoelen gelijmd. En o wonder, die passen in dit rijtuig in de zetels zonder de meestal noodzakelijke amputatie van lichaamsdelen!

 
 

Afsluiting
Mooi rijtuig van L.S.Models, uitgevoerd met veel details, en uitgerust met een bijzonder fraai en gedetailleerd interieur.
Kan ik eindelijk met enig goed fatsoen met een 1200-loc of 1700-loc plus mijn stammetje Roco ICK-rijtuigen (dat die in werkelijkheid nooit hebben rondgereden samen met dit stuurstandrijtuig kan mij niet boeien).  
Dankzij de Tams functiedecoder kan ik in programma Koploper dit rijtuig als stuurstandrijtuig aan elke locomotief naar keuze koppelen.
De binnenverlichting in het rijtuig is altijd aan. Cabineverlichting vond ik niet zinvol.
 
Toch valt er helaas ook een fors minpunt te noemen. De toegepaste stroomafnemers op de wielassen functioneren namelijk maar matig. Ondanks de gemonteerde buffercondensatoren op zowel de LED-strip als de functiedecoder blijken de binnenverlichting en de frontverlichting regelmatig te knipperen of de verlichting gaat zelfs volledig uit bij stilstand.
Verder is het een nadeel dat de railspanning niet van alle wielen van beide draaistellen wordt afgenomen, maar van beide wielassen per draaistel. Aangezien mijn blokbezetmeldingen werken met stroomdetectie wordt bij voorop rijdend stuurstandrijtuig de bezetmelding pas geactiveerd wanneer het achterste draaistel in de bezetmeld-sectie staat. De kans is groot dat de voorzijde (kop) van het stuurstandrijtuig dan al op een wissel staat...
Jammer, volledige inzet van dit rijtuig is dus pas mogelijk na aanbrengen van betere stroomafnemers die hun stroom zowel links als rechts van alle wielen van beide draaistellen afnemen, en niet uitsluitend van de wielassen.

 
 
 

Aanvulling
Het probleem van de haperende stroomafname heb ik alsnog aangepakt.
- De loopvlakken van de wielen heb ik goed schoongemaakt met een Roco schoonmaakrubber.
- Ik heb de veerkracht van de stroomafnamestrip op de assen vergroot voor een betrouwbaardere stroomafname. Om piepen te voorkomen heb ik er een minieme hoeveelheid naaimachineolie op aangebracht.
- Ik heb op beide wielstellen een extra stroomafnamestrip op beide geïsoleerde wielen gemonteerd. De extra strips nemen de stroom af aan de bovenzijde van de loopvlakken van de wielen.
Hierdoor wordt ook bereikt dat elk wielstel stroom afneemt van beide railstaven, waardoor er met name bij het rijden over wissels en door bochten minder snel problemen ontstaan met de stroomafname.
Ik heb een fosforbrons stroomafnemer van Digikeijs toegepast. Deze heb ik over de lengte doormidden geknipt en de beide delen heb ik gebruikt als stroomafnemer op een wielstel. De strips heb ik eerst snel gefixeerd met 10 secondelijm en vervolgens met vullende snel drogende epoxylijm (Bison combi snel).
 
Door deze acties rijdt het stuurstandrijtuig nu nagenoeg knippervrij rond.  
 
Deze stroomafnemers van Digikeijs heb ik toegepast. Ik heb ze over de lengte doorgeknipt.

De extra stroomafnemer is gemonteerd op de bovenzijde van één van beide wielstellen.

 
 


Website gertvanvoorst.nl - © Gert van Voorst - Gewijzigd op 23-5-2016.