Mijn Modelspoorbaan: treinprojecten

Roco ICE 3 Velaro - BR 407 706-6

Inleiding
Roco levert onder artikelnummer 72041 een model op schaal H0 van de DB ICE 3 "Velaro" met nummer 407 706-6, met 4 rijtuigen. Een complete trein bevat 8 rijtuigen, de overige 4 rijtuigen zijn in 2 extra sets verkrijgbaar.
De extra sets zal ik niet aanschaffen want de trein is met 4 rijtuigen precies lang genoeg om zonder problemen rond te rijden over mijn modelbaan.
 
De 5-polige motor met 2 vliegwielen is ingebouwd in één van de tussenrijtuigen en drijft via cardanassen alle wielstellen in het rijtuig aan. Alle wielen (8 stuks) zijn voorzien van antislip bandjes. Deze wielen zijn daarom niet voorzien van stroomopnemers.
Stroomopnemers zijn wel aanwezig op alle wielen van beide koprijtuigen. Het gemotoriseerde tussenrijtuig kan alleen functioneren wanneer minstens één koprijtuig is aangekoppeld.
 
Het motorrijtuig is voorzien van een sounddecoder (Roco noemt geen merk in de handleidingen) met PluX16-aansluiting. De speaker is ondergebracht op de hoofdprint.
De beide koprijtuigen zijn elk voorzien van een functiedecoder met 6-pins connector.
Roco noemt geen merk en type van de functiedecoders in de handleiding. Uitlezen van CV-registers 7 en 8 levert op: code van typenummer/softwareversie = 20 en de fabrikantcode = 155 en dat is de code van Fleischmann.
Deze functiedecoders worden gebruikt voor aansturing van de LED front/sluitlichten, de LED-verstralers en de LED-binnenverlichting van alle rijtuigen.
 
De rijtuigen zijn onderling verbonden via een 4-polige elektrisch geleidende koppeling. Deze bevat de railspanning en de spanning voor de binnenverlichting van alle rijtuigen.
 
Specificaties: DB tijdperk VI; Lengte over de buffers: 1148 mm; Minimale radius: 358 mm; Digitale interface: NEM 658 PluX16.

 
 
 

Foto's van de fabrikant
Onderstaande foto's zijn afkomstig van de website van Roco.

 
 
 

Lijst met alle functies van de sounddecoder in de Roco BR407
Lijst met alle functies en de standaard waarde van enkele CV's.
Opmerking: de verlichtingsfuncties F0, F1, F3 en F4 worden verzorgd door de functiedecoders in de koprijtuigen en niet door de sounddecoder in het gemotoriseerde tussenrijtuig.

 
 
 

Programmeren van de decoder
Het model van de Roco ICE 3 Velaro is voorzien van 3 decoders: een sounddecoder in het gemotoriseerde rijtuig en een functiedecoder in elk koprijtuig.
 
De functiedecoders kunnen geprogrammeerd worden door ze los te koppelen van de trein en als los rijtuig op de programmeerrail te plaatsen. Programmeren kan lastig zijn vanwege de buffercondensator op de hoofdprint in het koprijtuig. Meestal lukt het programmeren wel ondanks de foutmelding die verschijnt. Programmeren zal makkelijker gaan wanneer de functiedecoder uit het koprijtuig wordt losgenomen en los wordt geprogrammeerd. De programmeerspanning moet worden aangesloten op de middelste pennen van de 6-pins connector op de decoder.
Ik heb adres 407 geprogrammeerd in beide funcdecoders, dat verloopt in 3 stappen: CV29 ingesteld op 38, CV17 op 193 en CV18 op 151.
 
De sounddecoder kan geprogrammeerd worden door het gemotoriseerde rijtuig te koppelen met één van de koprijtuigen (voor de spanningsvoorziening, want het motorrijtuig is niet voorzien van stroomafnemers op de wielen) waarvan de functiedecoder tijdelijk wordt verwijderd omdat de aanwezigheid ervan het programmeren van de sounddecoder kan verstoren.
Ik heb adres 407 geprogrammeerd in de decoder, dat gaat makkelijk met de DIR-functie van de Lenz handregelaar LH-100.
Verder heb ik het het overall volume in CV220 ingesteld op 60 en de afremvertraging in CV4 op 20 (voor een mooier remgeluid).

 
 
 

Opmerkingen over het treinstel
De rijeigenschappen van het treinstel zijn uitstekend.
De trein rijdt netjes en stil (met uitgeschakeld geluid) over de baan en heeft geen enkel probleem met de krappe bochten in mijn modelbaan.
De rijcurve in de decoder is zo ingesteld dat in het lage bereik kleine snelheidsstappen worden gemaakt en pas in het hogere bereik gaat de trein snelheid maken.  
Het rijgeluid klinkt prima, inclusief het remgeluid bij afremmen tot stilstand. Heel apart is het geluid van het "Ventil", die apart kan worden opgeroepen met functie F10 maar ook af en toe spontaan tijdens het rijden klinkt.
Het geluid van opengaande/staande deuren en het weer sluiten van de deuren kan ook prima gebruikt worden tijdens het oponthoud op het station.
Leuk om af en toe te testen is functie F17, de "Zwangsbremsung", dus noodstop. De trein wordt dan automatisch snel tot stilstand gebracht waarbij allerlei, al dan niet gesproken, waarschuwingssignalen worden afgegeven. Na opheffen van de functie stelt de trein zich weer in op de oorspronkelijk ingestelde snelheid.
 
Aanmerkelijk minder geslaagd is de binnenverlichting die in alle rijtuigen is aangebracht: het lichtniveau is bijzonder laag waardoor alleen in het donker opvalt dat er binnenverlichting aanwezig is. De fabrikant heeft ervoor gekozen om de LED's voor de binnenverlichting aan de bovenzijde van de printen in elk rijtuig te plaatsen. Een rijtuig wordt zo alleen verlicht door de reflectie van het LED-licht op de witte onderzijde van de kap van de rijtuigen. Mede door de forse breedte van de print komt er maar weinig van het gereflecteerde licht in het passagierscompartiment terecht.
Mogelijk is deze keuze van de fabrikant ingegeven om indirecte verlichting te krijgen (zoals dat vermoedelijk ook in het grootbedrijf wordt toegepast), maar het levert wel een bijzonder laag lichtniveau op. Dat verwacht je niet bij een treinstel van deze klasse (en waar overigens ook een fors prijskaartje aan hangt)!
Een lichte verbetering kan worden bereikt door de onderzijde van de kap te voorzien van een strook aluminiumfolie, dat geeft extra reflectie. Oppassen voor kortsluiting van soldeercontacten op de print, even afplakken!
Andere nog niet geteste mogelijke verbeteringen: de bovenzijde van de print voorzien van wit papier, eventueel beplakt met ALU-folie, wellicht zorgt dit ook voor extra reflectie. Of: de LED's feller laten branden. Maar dat lijkt alleen mogelijk door de voorschakelweerstand die bij elke LED is toegepast te verlagen en dat is veel werk. En het is niet duidelijk of daardoor te veel stroom gaat lopen door het verlichtingscircuit!
Natuurlijk kunnen ook extra LED-panelen van bijvoorbeeld Digikeijs worden gemonteerd, maar dat beschouw ik toch als een zwaktebod.
 
Nog een ander puntje van kritiek: De cabine wordt fors verlicht door de ingeschakelde witte frontverlichting.
Daar heb ik op zich geen probleem mee, het overheerst alleen wanneer in het donker wordt gereden. En het maakt een beetje goed dat de cabine niet van een eigen schakelbare verlichting is voorzien. Dat kon ook niet omdat alle beschikbare functies in de gebruikte functiedecoder al waren benut.
Ander slordigheidje veroorzaakt door de frontverlichting: er is lichtlek aan de voorzijde van de kop nabij de naad van de afneembare frontklep. Dat valt natuurlijk met name op wanneer met weinig omgevingslicht wordt gereden. Dit probleem kan hopelijk worden opgelost door wat aluminiumfolie aan te brengen aan de voorzijde rondom de lichtgeleiders, daar moet ik nog mee aan de slag.
Overigens valt bij weing omgevingslicht ook op dat er licht lekt langs alle ingezette ramen van alle treinstellen: het is een spooktrein...

 
 
 

Foto's van mijn Roco ICE 3
 
De lengte van een 4-delige ICE 3 is mooi afgestemd op de lengte van mijn stationssporen.

De rijtuigen zijn fraai bedrukt met opschriften en zijn op rechte trajecten strak met elkaar verbonden door de verende balgen bij de overgangen.

Het gemotoriseerde tussenrijtuig met afgenomen kap.
De motor is centraal geplaatst en heeft aan beide zijden een vliegwiel. De aandrijving gebeurt met cardanassen naar beide draaistellen.
De LED's voor de binnenverlichting zijn geplaatst op de bovenzijde van de print. Geen goede keuze, want het lichtniveau in de rijtuigen is wel erg minimaal!

De sounddecoder. Het relais links van de decoder wordt gebruikt om naar keuze de stroomafname alleen van het voorste rijtuig af te laten komen. Ik kies daar zeker niet voor want ga liever voor een stroomafname van zoveel wielen als beschikbaar zijn!

Op alle wielen van beide draaistellen zijn antislip bandjes gemonteerd. De wielen zijn niet voorzien van stroomafnemers.

Een koprijtuig met afgenomen kap.
In elk rijtuig zijn de LED's voor de binnenverlichting op de bovenzijde van de print geplaatst. Geen goede keuze van Roco, want het lichtniveau in de rijtuigen is zo wel erg minimaal!

Stroomafnemers zijn geplaatst op alle wielen van beide draaistellen. De railspanning wordt via verende sleepcontacten doorgegeven aan de hoofdprint in het rijtuig: zo is geen bedrading nodig.

De voorzijde van het koprijtuig met de functiedecoder.
Deze decoder moet apart worden geprogrammeerd, dus nooit samen met de sounddecoder en de functiedecoder in het andere koprijtuig!
De functiedecoder is van Fleischmann, het uitlezen van CV 7 levert code 20 op als type/softwareversie.
De op de print zichtbare buffercondensator is er vermoedelijk verantwoordelijk voor dat het programmeren van deze functiedecoder moeizaam verloopt.

 
 
 

Informatie over de ICE 3 Velaro in het grootbedrijf
 
De ICE 3 Velaro met treinnummer 407 706-6 rijdt in het grootbedrijf als ICE 9554 van Frankfurt am Main Hbf naar Paris-Oost.
In de jaren 2009-2012 leverde Siemens aan de Deutschen Bahn AG in totaal 17 ICE treinstellen van treinserie 407 onder de naam "Velaro".
De treinen zijn toegestaan voor een maximum snelheid van 320 km/h op wisselspanningsnetten en 220 km/h op gelijkspanningsnetten. Deze ICE treinen worden dagelijks ingezet op internationale trajecten naar Frankrijk.
 
De ICE 3 Velaro met resp. treinnummer 409 en 403.
Foto's gevonden op Railfaneurope.net, foto's gemaakt door Christian Immler in 2015 op locatie Bahnhof Frankfurt (Main) Hbf.

En hier het grote voorbeeld van het Roco model met treinnummer 706 (407 706-6).
Foto gevonden op Railfaneurope.net, foto gemaakt door M.Koblischka in 2016 op locatie Saarbrücker Hauptbahnhof.

 
 
 

Hoe rijdt het model na 3 maanden?
Ben ik enkele maanden na ingebruikname nog steeds enthousiast over dit model?
Het rijgedrag van het model is prima, het treinstel rijdt zonder problemen door alle (deels krappe) bochten op mijn modelbaan.
En het motorgeluid en de bijbehorende geluidseffecten klinken mij ook nog steeds zeer aangenaam in de oren.
 
Wat echter bijzonder tegenvalt is de stroomafname. En met name het activeren van de op stroomafname gebaseerde bezetmelders op mijn modelspoorbaan door de wielen van het voorste draaistel van het voorop rijdende koprijtuig. Dat lukt regelmatig niet waardoor de trein te ver doorschiet en pas tot stilstand komt op wissels.
En ik zie regelmatig knipperende frontverlichting. Dat kan niet alleen worden veroorzaakt door haperende stroomafnemers in het koprijtuig, maar betekent ook dat de doorgifte van de railspanning via de 4-polige connector in de koppeling van het treinstel tussen alle wagens niet optimaal functioneert!
Ik gebruik slechts 4 wagens, maar bij een voorbeeldgetrouw samengestelde trein zal dat de stroom-doorkoppeling in hogere mate nadelig beïnvloeden.
 
Wat is de oplossing?
Ik overweeg nog om extra stroomafnemers te bestellen die ik ga monteren op de niet aangedreven tussenbak.
Verder heb ik de stroomafnemers van het voorste draaistel in beide koprijtuigen met stukjes soepel montagedraad "hard" verbonden met de hoog gelegen printplaat, want de standaard toegepaste verbinding van de stroomafnemers via sleepcontacten die over een metalen vlak op de printplaat schuiven zorgt kennelijk voor de haperingen! Bij het voorste draaistel gaat dat makkelijk via reeds aanwezige openingen. Bij het achterste draaistel zijn die niet aanwezig, dat kost dus meer moeite, en daarom laat ik de bedrading hier nog even achterwege.
 
Ik ben er natuurlijk niet blij mee dat ik reeds kort na de aanschaf aan dit treinstel moet sleutelen!
Dat begon overigens al met de binnenverlichting, die het interieur van de wagens nauwelijks waarneembaar verlicht.
Dat zou allemaal niet nodig moeten zijn bij een treinstel met een kostprijs van rond de € 500,00!!

 

Op het plafond van alle rijtuigen heb ik een strook aluminiumfolie geplakt met Bisonkit. Dit zorgt (weliswaar in geringe mate) voor een betere zichtbaarheid van de binnenverlichting.

Op de stroomafnemers van het voorste draaistel van beide koprijtuigen heb ik draden gesoldeerd en door de reeds aanwezige openingen het rijtuig ingevoerd. De andere zijden van de draden is aangesloten op de rail-aansluitingen van de hoofdprint in de rijtuigen.

 
 


Website gertvanvoorst.nl - © Gert van Voorst - Gewijzigd op 20-10-2019.