Mijn Modelspoorbaan: treinprojecten

Opknapbeurt voor de Duitse TEE VT601 van Roco

Inleiding
De Nederlandse TEE DE-1002 van Roco rijdt al vier jaar rond met mooie warmwitte LED-binnenverlichting en mag daarom regelmatig zijn rondjes maken op mijn modelbaan. Zijn Duitse tegenhanger, de VT601 van Roco, heb ik jaren geleden voorzien van binnenverlichting op basis van gele TELUX-LED's, dat was in de tijd dat warmwitte LED's nog duur waren. Destijds nam ik daar genoegen mee, maar mooi is anders en de kleuren van het door mij deels geschilderde interieur kwamen al die tijd niet tot hun recht want vielen niet op in het gele licht.
Dus de hoogste tijd om daar maar eens iets aan te doen in de kerstvakantie.
En aangezien ik ook niet blij ben met de wel heel zwakke frontverlichting is ook dat probleem maar gelijk aangepakt.

 
 
 
 
 

De montage van de binnenverlichting
Ik maak gebruik van LED-strips van Digirails, type DR10 V2.
Het verhaal wordt verteld met foto's:
 

De rijtuigbak van het coupérijtuig is ontdaan van kap en interieur en de bedrading vanaf de stroomafnemers is zichtbaar. Ook deze klus heb ik al enkele jaren geleden uitgevoerd.
De uiteinden van de wielassen zijn gestoken in metalen houders, waaraan de bedrading is gesoldeerd, de wielas tussen de wielen is van kunststof. Een mooie stabiele vorm van stroomafname.
Dit coupérijtuig is altijd vast gekoppeld met het motorrijtuig van de TEE (er zit een vaste koppeling tussen deze beide bakken). Daarom zijn de draden van de stroomafnemers ook gekoppeld met die van het motorrijtuig. Beide bakken profiteren zo van een prima stroomtoevoer.

Het interieur staat weer in de rijtuigbak.
Ik heb het interieur jaren geleden geschilderd, maar dat was door de destijds aangebrachte gele binnenverlichting nooit zichtbaar van buitenaf.
Het interieur is voorzien van reizigers. Altijd weer een luguber klusje, want er is vaak onvoldoen ruimte voor voeten of zelfs benen. In dit coupérijtuig had ik zo te zien niet zo rigoureus te werk hoeven gaan met de botte bijl: macht der gewoonte, zullen we maar zeggen...
De verbindende tussenstukken aan de bovenzijde van de kap van het rijtuig, dat achter de rijtuigbak staat, heb ik verwijderd, zodat de LED-strip daar later niet door wordt gehinderd.

De LED-strip van Digirails voorzien van warmwitte LED's. Het betreft hier type DR10 V2.
De LED-strip zal ingekort moeten worden, want de rijtuigbakken van de Duitse TEE zijn niet zo lang.

Met de rode kaders is aangegeven waar de LED-strip wordt doorgezaagd en wat er dan overblijft: deze beide delen worden weer aan elkaar gehecht. Het blauw omkaderde deel wordt later ingebouwd als binnenverlichting in een koprijtuig.

De beide afgezaagde delen van de LED-strip zijn aan elkaar gehecht door twee stukjes metaal te solderen op de doorgaande koperbanen aan de achterzijde van de strip.
Als anti-knipper voorziening zijn 2 condensatoren (elco's) van 100 microFarad/16V op de daartoe voorziene locaties op de LED-strips gesoldeerd. Let op de polariteit: de minus-zijde van de elco zit naast gele LED, de plus-zijde van de elco zit naast het zwarte component (op de foto aangegeven met een rode plus).

Even tussendoor: een foto uit de documentatie van Digirails over LED-strip DR10 V2: zo worden de anti-knipper elco's aangesloten.

De beide delen van de LED-strip zijn aan de onderzijde aan elkaar gehecht door 2 stukjes draad te solderen op de twee doorgaande printbanen aan de buitenzijde van de strip. Ter plaatse van de solderingen is de soldeerlak van de printbanen verwijderd met een vijltje.

De kap staat weer over het interieur op de rijtuigbak. De bedrading vanaf de stroomafnemers is voorbereid.
De LED-strip is ingekort, weer verbonden en voorzien van anti-knipper condensatoren.
De lichtsterkte van de LED's op beide stukken LED-strip is gelijk ingesteld door beide strips even aan te sluiten op een spanning van circa 8 Volt en de stroom vervolgens middels een kleine schroevendraaier en de kleine potmeter in te stellen op 8 milliAmpère.

Het plaatsen van de LED-strip is zo gebeurd. Aan de uiteinden op de kap vastzetten met een drupje secondelijm. En de beide draden vanaf de stroomafnemers solderen op de LEd-strip.

Even snel testen of de verlichting werkt door het rijtuig op de baan te zetten: en jawel!
(Wat doet Sinterklaas op de achtergrond bij het clubje demonstranten?)

Met de bovenzijde van de kap er weer op kan het interieur van buitenaf worden bewonderd.
De kleuren van het interieur en de zittende figuurtjes komen in dit warmwitte licht goed tot hun recht.

Twee andere tussenrijtuigen van de VT601 zijn op dezelfde wijze voorzien van een LED-strip.
Het betreft een restauratierijtuig en zitrijtuig.

De trein is weer samengesteld.
De beide koprijtuigen zijn ook voorzien van een restant stukje met 2 LED's van een Digirails LED-strip.

 
 
 
 
 

Aanpassing van de frontverlichting van de koprijtuigen
De oorspronkelijke frontverlichting van de koprijtuigen bestaat uit 2 gloeilampjes die in digitaal bedrijf hun naam eer aan doen: ze geven niet meer dan een zwak licht.
Daarom worden ze vervangen door lichtdiodes: 2 stuks 3 mm rode LED's en 1 stuks 5 mm koud-witte LED.
Ook wordt een restant stukje LED-strip van Digirails als binnenverlichting aangebracht.
Het verhaal wordt weer verteld met behulp van foto's:
 

Aanpassingen in het koprijtuig, hier het motorloze koprijtuig.
Als binnenverlichting dient een restant stukje LED-strip die werd gebruikt als binnenverlichting voor de tussenrijtuigen. Dat wordt met stukjes montagedraad aangesloten op de print in het koprijtuig volgens onderstaand schema.
Aan beide zijden van het oorspronkelijke gloeilamphuis is een 3 mm rode LED aangebracht en met draden aangesloten op de print in het koprijtuig volgens onderstaand schema.
De 5 mm witte LED wordt op de plek van de gloeilamp voor de witte frontverlichting gelegd en met draden aangesloten op de print in het koprijtuig volgens onderstaand schema.

De witte LED ligt op de plek waar eerst het witte gloeilampje lag en geeft oogverblindend veel licht.
Links en rechts van het metalen gloeilamp-huis zijn de beide 3 mm rode LED's te zien.
De lichtgeleider in de kap van het koprijtuig is aan de onderzijde afgeplakt met aluminium folie om al te veel instraling van de rode LED's op de witte koplampen te voorkomen.

De aangepaste frontverlichting.
Het is lastig te voorkomen dat de rode frontlichten (aan de buitenzijde van beide onderste lampunits links en rechts) doorschijnen naar de witte lichten, maar ik kan daar niet zo mee zitten.

Even tussendoor: een fragment uit de documentatie van Digirails over LED-strip DR10 V2: zo wordt een eventueel vrijgekomen restant stukje LED-strip aangesloten. Ik heb een voorschakelweerstand van 1,5 kOhm gebruikt.

Schema van de wijze waarop de binnenverlichting (restant stukje LED-strip van Digirails) en de LED's voor de frontverlichting (2 x LED 3 mm rood voor de rode achterlichten, type onbekend, en 1 x LED 5 mm wit, type 110140 van Marl Optosource, voor de witte frontlichten) worden aangesloten op de aansluitingen Wit, Geel en Blauw van de gebruikte decoder in het koprijtuig.
De binnenverlichting wordt via twee diodes (type 1N4148) aangesloten op de aansluitingen Wit en Geel van de gebruikte decoder. Dit houdt in dat de binnenverlichting alleen aan zal zijn wanneer de frontverlichting is aangeschakeld.

 
 
 
 
 
Een LokSound decoder met speaker inbouwen

De informatie in deze paragraaf was al eerder gepubliceerd bij het artikel "Spelen met LokSound decoders".
 
Mijn Nederlandse TEE trein van Roco was standaard voorzien van geluid, mijn Duitse TEE niet en ik wil dat beide TEE-treinen brullend rond kunnen rijden.
Daarom ga ik in deze trein een LokSound-decoder 3.5 (voorzien van 2 MByte geheugen) met speaker monteren.
ESU levert voor deze trein een geluidsproject: "52439-LSV35-Diesel-VT11-5-Lyntog". Ik heb echter het geluidsproject "11419-LSV35-Diesel-Roco-VT115-Lyntog" gebruikt, wat Roco standaard in de TEE stopt. Dit project heeft extra geluidjes (waaronder ook een korte hoornstoot en een conducteursfluitje). Met voorkennis is inbouw altijd makkelijker en ik had al even gespiekt in een Roco model van de Duitse TEE die wel standaard was voorzien van geluid.
Lees verder het fotoverslag.
 
Na oplichten van het dak wordt een prachtige ruimte voor een rechthoekige speaker zichtbaar, de ronde past niet onder het gebogen dak. Het geluid kan na inbouw van de speaker door de ventilatieroosters in het dak naar buiten treden.

 
Even passen en... jammer, de speaker past niet onder het dak, ligt namelijk iets te hoog.

 
Dus moet het gearceerde stuk plastic en het groene stukje isolatieband worden verwijderd (linker foto), en dat was snel gebeurd (rechter foto), de motor is nu volledig zichtbaar (en blijft gewoon op zijn plaats zitten, want is aan de onderzijde in de metalen bodemplaat geschroefd).

 
Het plastic speakerhuis met de speaker zit klemvast in het gat boven de motor. De speaker is aangesloten op de LokSound-decoder die gewoon bovenop de print is gelegd (dat kan want de decoder is volledig omhuld door doorzichtige krimpkous) en de 8-polige steker is op de print in de TEE gestoken.

 
Nog even een stukje karton plaatsen zodat de bedrading van de decoder niet zichtbaar is door de ruitjes van het machinistenhuis en hierop twee zwaar geamputeerde poppetjes lijmen.

 
Het dak is weer op de loc teruggezet, de speaker is nauwelijks zichtbaar door de ventilatieroosters. De poppetjes kijken door de frontruitjes naar buiten.

 

De TEE kan nu op de programmeerrail van de Lokprogrammer worden geplaatst zodat het hierboven genoemde ESU geluidsproject "11419-LSV35-Diesel-Roco-VT115-Lyntog" kan worden geprogrammeerd.

En zo klinkt het geluid (eigen MP3-opname)
Allereerst enkele extra geluiden (compressor, radiator, mud), daarna het starten van de motor, het rijden en het uitzetten van de motor. Er tussen door de lange en korte hoorn en het conducteursfluitje.
Alle CV-register worden overigens in een project op een default waarde ingesteld. Feitelijk hoeft alleen het loc-adres (standaard op 3) op de gewenste waarde te worden ingesteld (in mijn geval op 601).


Website gertvanvoorst.nl - © Gert van Voorst - Gewijzigd op 1-1-2014.